Abstract
Maqolada semantik rollar belgilash (SRL) jarayoni va uning o‘zbek tilidagi kompyuter lingvistikasi tizimlaridagi ahamiyati tahlil qilindi. SRL jarayonining asosiy komponentlari - predikatlarni aniqlash va aktantlarning semantik rolini belgilash yoritildi. Tadqiqotda o‘zbek tilida morfologik va sintaktik teglash tizimi - Uzbek TAGSET ishlab chiqildi, lemmatizatsiya, POS-tagging va dependency parsing kabi vazifalarda samaradorlikni oshirishga qaratilgan tizimli yondashuvlar taqdim etildi. Maqola o‘zbek tilidagi NLP tizimlarini rivojlantirish va semantik tahlilni avtomatlashtirishda muhim ilmiy-amaliy asosni taqdim etdi. Shuningdek, rus va o‘zbek tillaridagi fe’l valentligi va aktantlarning semantik-sintaktik vazifalari ham qiyosiy tahlil qilindi, bu esa tilshunoslik va kompyuter lingvistikasi sohasida yangi yondashuvlar va metodologiyalarni yaratishga xizmat qildi.