Abstract
O'zbekiston iqtisodiyotining liberallashuvi sharoitida xalqaro investitsiyalarni jalb qilishda shaffoflik va ishonch defitsiti asosiy to'siq bo'lib qolmoqda. Blockchain texnologiyasi bu muammoni hal qilishda yangi imkoniyatlar yaratmoqda.
Ushbu tadqiqot blockchain texnologiyasini xalqaro investitsiya jarayonlariga tatbiq etish mexanizmini ishlab chiqish va uning samaradorligini empirik baholashga qaratilgan.
Tadqiqotda mixed-methods yondashuvi qo'llanildi: (1) 326 xalqaro investor bilan strukturaviy so'rov, (2) 15 ta yirik investitsiya loyihasida blockchain-asosli pilot platformaning A/B testing orqali sinovdan o'tkazilish, (3) 8 ta ekspert bilan chuqur intervyu, (4) smart contracts prototiplarini ishlab chiqish va stress testing. Ma'lumotlar 2023-2024 yillarda to'plandi.
Blockchain platformasi investitsiya jarayonlarining shaffofligini 73% ga oshirdi, transaksiya xarajatlarini 64% ga kamaytirdi va investitsiya bitimlarini 7.2 marta tezlashtirdi. Tokenizatsiya mexanizmi orqali $47.3 million qiymatdagi 12 ta loyiha muvaffaqiyatli moliyalashtirildi. Investor ishonchi indeksi 4.2 balldan 7.8 ballga (10 ballik shkalada) oshdi.
Blockchain texnologiyasi xalqaro investitsiyalar uchun samarali shaffoflik mexanizmi hisoblanadi. O'zbekiston kontekstida hybrid blockchain arxitekturasi (public + private) optimal yechim ekanligi isbotlandi. Regulyatorik sandboxning joriy etilishi texnologiya keng miqyosli qo'llanilishi uchun zarur.