Abstract
Fiziologik qarish jarayoni oshqozon-ichak traktida (OIT) progressiv morfofiziologik o‘zgarishlar, jumladan shilliq qavat atrofiyasi, sekretor va motor faollikning pasayishi, shuningdek sezilarli disbioz bilan birga kechadi. Bu buzilishlar malabsorbsiya, surunkali qabziyat va tizimli intoksikatsiyaga olib keladi. Ushbu tezisda probiotiklar (tirik mikroorganizmlar) va prebiotiklar (oziq-ovqat substratlari) oshqozon-ichak traktining yoshga bog‘liq patologiyalarini tuzatishga ta’sir qiladigan fiziologik mexanizmlar tahlili keltirilgan. Probiotiklar mikrobiomani tiklashi, mahalliy immunitetni kuchaytirishi (fagotsitoz va bakteriotsinlar sintezini faollashtirish orqali), shuningdek, keksalik davrida osteoporozning oldini olish uchun muhim bo‘lgan ozuqa moddalari, xususan, kalsiyning o‘zlashtirilishiga yordam berishi ko‘rsatilgan. Prebiotiklar rezident mikroflora tomonidan fermentatsiyalanib, qisqa zanjirli yog‘ kislotalari (QZK), birinchi navbatda, butirat sintezini ta’minlaydi. Butirat kolonositlar uchun asosiy energiya manbai bo‘lib, ichak to‘sig‘ining butunligini saqlaydi va kuchli yallig‘lanishga qarshi ta’sir ko‘rsatadi. Shunday qilib, eubiotiklarni kompleks qo‘llash nafaqat ichak buzilishlari belgilarini (meteorizm, qabziyat, diareya) bartaraf etadi, balki oshqozon-ichak traktining yoshga bog‘liq patologik o‘zgarishlarining rivojlanishini sekinlashtirib, chuqur hujayraviy va immun mexanizmlarga ta’sir ko‘rsatadi.