ВЕРТЕБРОБАЗИЛЯР ЕТИШМОВЧИЛИК САБАБЛАРИ ВА КЛИНИК-НЕВРОЛОГИК ХУСУСИЯТЛАРИ ТАҲЛИЛИ: ДИАГНОСТИКА ВА ДАВОЛАШ УСУЛЛАРИ
PDF

Keywords

вертебробазиляр етишмовчилик; орқа циркуляция инсульти; бош айланиши; вертебрал артерия стенози; нейровизуализация; тромбэктомия; иккиламчи профилактика.

How to Cite

Berdiyeva Kamola Axatovna, & Raxmatullayeva Gulnora Qutbiddinovna. (2026). ВЕРТЕБРОБАЗИЛЯР ЕТИШМОВЧИЛИК САБАБЛАРИ ВА КЛИНИК-НЕВРОЛОГИК ХУСУСИЯТЛАРИ ТАҲЛИЛИ: ДИАГНОСТИКА ВА ДАВОЛАШ УСУЛЛАРИ. FRANCE - SCIENTIFIC REVIEW OF THE PROBLEMS AND PROSPECTS OF MODERN SCIENCE AND EDUCATION, 1(18), 26-38. https://e-conferences.org/index.php/france/article/view/1502

Abstract

Вертебробазиляр етишмовчилик атамаси орқа циркуляция ҳавзасидаги ўткинчи ёки доимий ишемия билан боғлиқ клиник ҳолатларни қамраб олади, аммо у мустақил этиологик ташхис эмас. Мақсад - вертебробазиляр ишемия сабаблари, клиник-неврологик фенотипи, замонавий диагностика алгоритми ва далилларга асосланган даволаш усулларини тизимлаштириш. 2021 йил 1 январдан 2026 йил 13 августгача PubMed/MEDLINE ва касбий жамиятлар репозиторийларидаги қўлланмалар, рандомизацияланган тадқиқотлар, мета-таҳлиллар ва диагностик когортлар мақсадли таҳлил қилинди; нодир динамик компрессия учун тизимли шарҳлар ҳам киритилди. Асосий сабаблар атеросклеротик стеноз ёки окклюзия, артериядан-артерияга эмболия, кардиоэмболия, вертебрал артерия диссекцияси, кичик томир касаллиги, субклавиал ўғирлаш феномени ва кам ҳолларда бош бурилишидаги механик компрессиядир. Диагностик устуворлик клиник синдромни аниқлаш, геморрагияни истисно қилиш, бош-мия ва бўйин томирларини CTA/MRA билан баҳолаш ҳамда MRI-DWI орқали тўқима шикастини тасдиқлашдан иборат. Эрта манфий DWI ишемияни мутлақ рад этмайди. Даволаш ўткир реперфузия, сабабга мос антитромботик терапия, хавф омилларини жадал назорат қилиш ва реабилитацияни қамрайди; стентлаш одатий биринчи танлов эмас. Базиляр артерия окклюзиясида тромбэктомия клиник ва тасвир мезонлари бўйича танланган беморларда кўриб чиқилади. Хулоса: ишончли қарор учун «синдром + тўқима + томир + механизм» модели қўлланиши лозим.

PDF